Leesvolgorde van de Narnia boeken van C.S. Lewis: Chronologisch of publicatie?

Petra Heinink

Literatuurwetenschapper en boekenblogger

Je staat in de boekwinkel en ziet ze alle zeven staan: de Narnia-boeken van C.S. Lewis. Maar in welke volgorde moet je beginnen?

Moet je het verhaal volgen zoals het zich in Narnia afspeelt, of zoals Lewis het oorspronkelijk publiceerde? Dat is een vraag die elke Narnia-liefhebber vroeg of laat tegenkomt. Geen zorgen, je bent niet de enige.

Het neefje van de tovenaar

We duiken in beide opties zodat jij de beste keuze kunt maken voor jouw leeservaring.

Het betoverde achter de kleerkast

De chronologische volgorde volgt de gebeurtenissen in Narnia zelf, van het allereerste begin tot het definitieve einde. Deze volgorde geeft je een doorlopend verhaal zonder tijdsprongen. Het is alsof je een serie kijkt in de juiste volgorde van de tijdlijn.

Het paard en de jongen

Het verhaal begint hier. Je leert hoe Narnia ontstaat door toverij.

Prins Caspian

Aslan zingt de wereld tot leven, en de kwaadaardige tovenaar Jadis probeert alles te verpesten.

De reis van het drakenschip

Dit is de oorsprong van alles. De klassieker die je kent. Peter, Susan, Edmund en Lucy ontdekken Narnia via een oude kleerkast. Ze ontmoeten Aslan en bevrijden het land van de ijzige heerschappij van de Witte Heks.

De zilveren stoel

Dit is waar het avontuur voor de kinderen begint. Deze speelt zich af tijdens de periode van de Witte Heks, maar zonder de vier kinderen.

Het laatste gevecht

Je volgt Shasta die op een prachtig paard rijdt en een heel nieuw land ontdekt. Het is een zelfstandig verhaal maar hoort wel bij de tijdlijn. De kinderen worden teruggeroepen naar Narnia, maar nu zijn er al eeuwen verstreken.

Het koninkrijk is veranderd en de Telmarinen hebben de macht overgenomen. Ze helpen de jonge prins Caspian om zijn troon terug te winnen.

De kinderen en prins Caspian varen naar de rand van de wereld. Dit is een episch zeilavontuur naar onbekende wateren. Ze ontmoeten nieuwe wezens en ontdekken de grenzen van Narnia.

Jaren 50 publicaties

De kinderen zijn nu volwassen en verdwijnen uit Narnia. De focus verschuift naar Eustace en zijn nieuwe vriendin Jill.

Oorspronkelijke uitgaven

Zoeken ze naar de verloren prins Rilian, die gevangen wordt gehouden door een duistere tovenares. Het definitieve einde van Narnia. Het land wordt bedreigd door een listige aap en een vals beeld.

De geschiedenis van Narnia bereikt zijn tragische maar hoopvolle climax. Alles wat je eerder leerde, komt hier samen.

Deze volgorde wordt aanbevolen door de C.S. Lewis Estate en staat ook in de moderne boxsets.

Voordelen van chronologisch

Als je van lineaire verhalen houdt, is dit de beste keuze. Deze volgorde is hoe de wereld Narnia leerde kennen. Lewis schreef de boeken los van elkaar en publiceerde ze tussen 1950 en 1956. Elke release was een gebeurtenis, en de lezers moesten wachten tot het volgende deel uitkwam.

Voordelen van publicatievolgorde

Het eerste boek dat verscheen was Het betoverde achter de kleerkast in 1950. Daarna volgde jaarlijks een nieuw deel.

De boeken werden direct een hit en wonnen verschillende literaire prijzen. Lewis had geen plan voor een hele serie; hij schreef gewoon door. Net zoals je bij het bepalen van de leesvolgorde van De Hongerspelen moet doen, is de publicatievolgorde hier: 1) Het betoverde achter de kleerkast (1950), 2) Prins Caspian (1951), 3) De reis van het drakenschip (1952), 4) Het paard en de jongen (1954), 5) De zilveren stoel (1953), 6) Het neefje van de tovenaar (1955), 7) Het laatste gevecht (1956).

Sommige delen kwamen in een ander jaar uit dan je misschien verwacht. Deze volgorde voelt natuurlijk aan omdat Lewis de verhalen schreef zonder een strakke tijdlijn in zijn hoofd te hebben.

Het is de manier waarop de eerste generatie lezers kennismaakte met Narnia. Er is geen foute keuze, maar wel een beste keuze voor jou. Beide volgordes hebben hun eigen charme en voordelen.

Het hangt af van wat jij belangrijk vindt in een verhaal. De chronologische volgorde is logisch en overzichtelijk.

Je ziet de wereld groeien en veranderen zonder dat je hoeft na te denken over wanneer iets gebeurt. Het voelt alsof je één lang, doorlopend verhaal leest. Voor beginners is dit vaak de makkelijkste manier om te beginnen.

De publicatievolgorde is hoe Lewis het bedoelde. De verrassing in Het betoverde achter de kleerkast is groter als je nog niet weet hoe Narnia ontstaan is.

Disney films

Je beleeft de wonderen zoals de eerste lezers dat deden. Sommige fans beweren dat de karakterontwikkeling beter tot zijn recht komt.

Een praktisch voordeel: de meeste boxsets en bibliotheken gebruiken de chronologische volgorde. Dat maakt het makkelijker om de boeken te vinden. Als je de Jack Reacher boeken in de juiste volgorde wilt lezen, moet je soms zoeken naar aparte edities. Mijn advies?

Netflix adaptatie

Begin met de chronologische volgorde tenzij je een purist bent. Het is de meest logische manier om het universum te leren kennen.

Je kunt altijd later de publicatievolgorde proberen voor een frisse blik. De boeken zijn meerdere keren verfilmd, met wisselend succes. De bekendste versies zijn de moderne films en een nieuwe aankomende adaptatie.

Deze films beïnvloeden hoe mensen de boeken lezen. Disney bracht drie films uit tussen 2005 en 2010: Het betoverde achter de kleerkast, Prins Caspian en De reis van het drakenschip.

De films waren visueel indrukwekkend en hadden een budget van tientallen miljoenen dollars. Ze volgden de chronologische volgorde. In 2023 kondigde Netflix aan dat ze nieuwe verfilmingen gaan maken.

Er is nog geen releasedatum bekend, maar het project is officieel bevestigd.

De streamingdienst wil een frisse blik werpen op de klassieke verhalen. Fans wachten in spanning af. De films volgen meestal de chronologische volgorde, maar laten wel details weg uit de boeken.

Zijn leven

Als je de films kijkt na het lezen, merk je snel de verschillen. Het blijft het beste om eerst de Lord of the Rings boeken te lezen in de juiste volgorde.

Clive Staples Lewis was een Britse schrijver en academicus. Hij werd geboren in 1898 en stierf in 1963.

Vriendschap met J.R.R. Tolkien

Naast Narnia schreef hij theologische werken en essays die nog steeds worden gelezen. Lewis groeide op in Ierland en vocht in de Eerste Wereldoorlog. Later werd hij professor Engelse literatuur aan de universiteit van Oxford. Hij bekeerde zich tot het christendom en schreef hier veel over.

Narnia ontstond uit zijn geloof, maar de boeken zijn toegankelijk voor iedereen. Lewis en Tolkien waren goede vrienden en lid van dezelfde literaire club.

Ze inspireerden elkaar enorm. Toen Lewis begon met Narnia, moedigde Tolkien hem aan om door te gaan. Hun vriendschap is een legende in de literatuurwereld.

Wil je meer weten over Lewis? Lees dan zijn autobiografie Surprised by Joy of een biografie van zijn leven. Het geeft veel inzicht in de man achter de magische wereld.