De invloed van boekverfilmingen op de verkoop van de originele boeken

Petra Heinink

Literatuurwetenschapper en boekenblogger

Je kent het wel: je ziet een trailer voorbij komen en denkt, “Die moet ik zien!” Maar soms ontdek je dan dat het eigenlijk een boek was. En dan? Ga je lezen of kijk je de film?

Voor uitgevers en auteurs is die keuze een goudmijn. Boekverfilmingen kunnen de verkoop van een boek enorm beïnvloeden. Soms gaat het om een oud boek dat ineens weer hip wordt, soms om een nieuw boek dat direct na de release de bestsellerlijsten bestormt.

Series die boeken nieuw leven inblazen

In deze gids duiken we in de wereld van de boekverfilming en ontdekken we hoe een film of serie de verkoop van een papieren boek kan veranderen.

Binge-watching en lezen

Netflix heeft de manier waarop we media consumeren compleet veranderd. Waar we vroeger wekelijks een aflevering keken, binge-watchen we nu complete seizoenen in één weekend. Dat heeft een direct effect op de boekenmarkt. Als een serie gebaseerd is op een boek, merken uitgevers dat de verkoop van dat boek vaak piekt rond de releasedatum.

De rol van de releasedatum

Denk aan series die gebaseerd zijn op oudere boeken. Zodra de serie online komt, wordt het boek vaak weer herdrukt.

Uitgevers spelen hierop in door de oplage te verhogen en de distributie te verbeteren. Het is een klassiek voorbeeld van een Netflix-effect boeken: een film of serie zorgt voor een tweede leven voor een boek dat anders misschien was vergeten. De combinatie van binge-watching en lezen is een krachtige motor.

Waarom uitgevers voor tie-ins kiezen

Veel kijkers willen na het zien van de serie het boek lezen om meer achtergrondinformatie te krijgen.

De reactie van puristen

Dit zie je vooral bij series met een complex verhaal of diepgaande personages. De verkoop na serie stijgt dan vaak aanzienlijk, vooral bij uitgaven die speciaal voor de fans zijn ontworpen. Timing is alles.

Een serie die in de herfst verschijnt, kan de boekverkoop in de donkere maanden stimuleren. Uitgevers plannen hun herdrukken vaak rond de releasedatum van de serie om optimaal te profiteren van de aandacht.

Hoe een tie-in eruitziet

Het is een strategie die goed werkt, vooral bij series met een grote schare fans. Een van de meest zichtbare manieren waarop uitgevers inspelen op een verfilming, is de tie-in editie.

Dit is een heruitgave van een boek met een cover die is gebaseerd op de film of serie. Vaak zie je de filmposter op de cover staan, of een still uit de film. Dit maakt de link tussen het boek en de verfilming direct duidelijk.

Uitgevers kiezen voor tie-ins omdat ze de herkenbaarheid willen vergroten. Als een potentiële koper de poster van de film heeft gezien, herkent hij de cover van het boek meteen.

Dit verlaagt de drempel om het boek te kopen. Bovendien is een tie-in vaak iets goedkoper dan een reguliere hardcover, wat de verkoop verder stimuleert. Een paperback tie-in ligt vaak tussen de €10 en €15. Niet iedereen is fan van deze aanpak.

Virale trends rondom releases

Sommige lezers, de zogenaamde puristen, vinden dat de originele cover behouden moet blijven. Ze vinden een filmposter op de cover afleidend en soms zelfs lelijk.

Toch blijven uitgevers tie-ins produceren, omdat de verkoopcijfers aantonen dat ze werken. Voor de gemiddelde lezer is een tie-in een leuke manier om een boek te kopen dat bij hun favoriete serie past. Een typische tie-in is een paperback met een glanzende cover.

Vergelijkingen tussen boek en film

De afmetingen zijn vaak standaard, zoals 135 x 216 mm, zodat ze gemakkelijk in de boekhandel passen.

De prijs ligt lager dan een hardcover, waardoor het een aantrekkelijke optie is voor nieuwe lezers. Het is een slimme manier om de boekverkoop te verhogen zonder de hoofdprijs te vragen. BookTok, de community op TikTok rondom boeken, is een enorme aanjager van boekverkoop, mede dankzij auteurs als Colleen Hoover, de onbetwiste koningin van TikTok.

Praktische tips voor lezers

Vooral bij verfilmde boeken zorgt BookTok voor een boost. Een viral video over een boek dat net is verfilmd, kan duizenden nieuwe lezers aantrekken.

Als een film of serie uitkomt, zie je op BookTok vaak trends ontstaan. Mensen delen hun eerste indrukken, vergelijken het boek met de film en maken grappige of emotionele video’s.

Deze virale boeken trends zorgen ervoor dat het boek ineens weer in de schijnwerpers staat. Uitgevers spelen hierop in door de beschikbaarheid van het boek te vergroten. Een veelgehoorde discussie op BookTok is: “Is het boek beter dan de film?” Deze vergelijkingen zorgen voor veel engagement.

Mensen willen zelf ontdekken welke versie beter is en kopen het boek om dat te checken.

Dune

Dit is een direct gevolg van de booktok boekverfilming trend, waarbij de interactie tussen lezers en kijkers de verkoop stimuleert. Wil je weten welke boeken nu populair zijn op BookTok? Check de hashtags #booktok en #boekentips. Veel boekhandels hebben inmiddels speciale BookTok-displays, waar je de meest populaire titels vindt.

Voor een tie-in editie betaal je tussen de €10 en €15, terwijl een hardcover vaak rond de €20 tot €25 ligt. Er zijn talloze voorbeelden van boeken die na een verfilming een echte bestseller werden.

The Queen’s Gambit

Deze successen laten zien hoe krachtig de combinatie van film en boek kan zijn. De verfilming van Dune (2021) zorgde voor een enorme boost in de verkoop van het boek van Frank Herbert. De film won zes Oscars en had een budget van ongeveer $165 miljoen.

Na de release zag je in elke boekhandel de heruitgaven van Dune liggen, vaak met de filmposter op de cover.

Bridgerton

Het boek stond daarna wekenlang in de bestsellerlijsten. De serie The Queen’s Gambit (2020) op Netflix was een hit. Hoewel het oorspronkelijke boek uit 1983 komt, was de verkoop na de serie enorm.

De serie won verschillende awards en had een sterke cast. Het boek werd in veel talen herdrukt en was in veel landen uitverkocht kort na de release.

De serie Bridgerton (2020) op Netflix zorgde voor een opleving van de boeken van Julia Quinn. De serie is gebaseerd op de eerste twee delen van de Bridgerton-reeks.

Na de release werden de boeken in veel talen uitgebracht en stonden ze wekenlang in de bestsellerlijsten. De combinatie van een historische setting en romantiek trok een breed publiek. Niet elke verfilming is een succes.

Kritiek van fans

Soms leidt een slechte verfilming tot teleurgestelde fans en een daling van de boekverkoop.

Het is belangrijk om te begrijpen hoe dit kan gebeuren. Als een verfilming afwijkt van het boek, kunnen fans teleurgesteld reageren. Ze uiten hun kritiek op sociale media en in recensies. Deze kritiek fans kan leiden tot een daling van de verkoop, vooral als de film slecht wordt ontvangen.

Invloed van slechte recensies

Uitgevers proberen dit te voorkomen door nauw samen te werken met de filmmakers, maar het is niet altijd te controleren. Een film met slechte recensies kan een negatieve invloed hebben op de verkoop van het boek.

Als de film wordt afgekeurd, denken mensen misschien dat het boek ook niet de moeite waard is. Dit is waarom een slechte boekverfilming soms schadelijk kan zijn. Toch zijn er uitzonderingen: sommige boeken blijven populair ondanks een matige verfilming.

Hoe om te gaan met een mislukte verfilming

Als lezer kun je je laten leiden door recensies, maar het is altijd goed om zelf te oordelen.

Koop het boek niet alleen vanwege de film, maar omdat je geïnteresseerd bent in het verhaal. Voor de uitgever is het zaak om de focus te blijven leggen op de kwaliteit van het boek, ongeacht de film.