Connie Palmen: De filosofe onder de schrijvers
Stel je voor: je zit in een boekhandel, duizenden boeken om je heen. De een spreekt je aan door de mooie cover, de ander door de spannende titel.
En dan is er Connie Palmen. Haar boeken voelen anders.
Ze zijn niet alleen een verhaal, ze zijn een gesprek. Een gesprek over de grote vragen des levens, maar dan geschreven alsof ze een brief aan een goede vriend is. Ze is de filosofe die schrijft, en de schrijfster die filosofeert. En precies dat maakt haar zo uniek in de Nederlandse literatuur.
Wie is Connie Palmen eigenlijk?
Connie Palmen (geboren in 1955) begon eigenlijk niet als schrijver. Ze studeerde Nederlands, wiskunde en filosofie. Die filosofie-achtergrond, dat zie je in elk boek dat ze schreef.
Ze is niet iemand die ingewikkelde theorieën uit de boekenkast trekt om te laten zien hoe slim ze is.
Nee, ze gebruikt de filosofie om het gewone leven te begrijpen. Liefde, dood, vriendschap, schuld, identiteit… het zijn de thema's die door haar werk blijven terugkomen.
Ze schrijft over de dingen die iedereen bezighouden, maar dan net iets dieper. Haar debuut De waanzinnige boomtuin (1987) was meteen een schot in de roos. Maar het was haar tweede boek, De wetten (1991), dat haar definitief tot een van de groten van de Nederlandse letteren maakte.
In dat boek volgen we een vrouw die zeven geliefden heeft, elk vernoemd naar een filosoof.
Het is een roman, maar het voelt ook als een verhandeling over de liefde en de moraal. Dat is de kracht van Palmen: ze laat je nadenken zonder dat het zwaar of saai voelt.
Haar kern: de combinatie van hoofd en hart
Het beste kun je de werking van een boek van Palmen vergelijken met een goed gesprek met een vriend die net iets verder denkt dan jij.
Ze stelt vragen die je zelf ook wel eens stelt, maar dan scherper. Waarom houden we van iemand? Is vriendschap belangrijker dan liefde?
Kun je je ooit echt volledig openstellen voor een ander? Haar personages worstelen met deze vragen.
Ze zijn vaak intelligent, een beetje verloren en op zoek naar zingeving.
Ze wonen in herkenbare settings, meestal in Amsterdam of op het platteland, en praten over de dingen die hen bezighouden. Een specifiek detail in haar werkwijze is de manier waarop ze dialogen schrijft. De gesprekken in haar boeken zijn vaak het hart van het verhaal. Ze zijn geen bladzijdes lang gemopper, maar een scherpzinnige uitwisseling van ideeën.
Neem nu Lucifer (2008). Dit boek, dat qua literaire gelaagdheid doet denken aan de alchemist van de Nederlandse letteren, is een soort moderne versie van het verhaal van Adam en Eva, maar dan in de lift van een kantoorpand.
Twee mensen, man en vrouw, praten over hun leven, hun relatie en hun keuzes. Het is simpel, maar door de gesprekken voelt het episch. Ze speelt met de vorm en blijft trouw aan haar thema's.
De belangrijkste boeken om te lezen
- De wetten (1991): Haar klassieker. Zeven hoofdstukken, zeven geliefden, een zoektocht naar de ultieme liefde. Als je nog nooit iets van haar las, begin hier.
- De zonde van de vrouw (2009): Een kort, krachtig boek over een getrouwde vrouw die verliefd wordt op een jongere man. Het gaat over schuld en de keuzes die we maken.
- Is er hoop? (2015): Een essaybundel waarin ze schrijft over de actualiteit, de literatuur en de maatschappij. Laat zien dat ze niet alleen in romans kan nadenken.
- Jij zegt het (2015): Een roman over de dichter Ted Hughes en zijn vrouw Sylvia Plath. Het is een boek over de liefde, de kunst en de dood.
Wat de profetische kracht van haar boeken zo toegankelijk maakt, is dat je ze op twee manieren kunt lezen.
Je kunt ze lezen als een mooi, meeslepend verhaal. Je volgt de personages en wilt weten wat er gebeurt. Maar je kunt ze ook lezen als een denkoefening.
Je kunt de pagina's neerleggen en nadenken over wat er net gezegd is.
Ze schrijft nooit moeilijk, haar taal is helder en poëtisch. Dat maakt dat je niet afhaakt, ook als de onderwerpen complex zijn.
Welk boek van Palmen kies jij?
Connie Palmen schrijft vooral romans en essays. De prijzen daarvan liggen redelijk standaard.
Een paperback van een recent boek als De zonde van de vrouw, van een auteur die net als Hella S. Haasse, de grande dame van de historische roman, de Nederlandse literatuur verrijkt, kost ongeveer €12,99.
Een oudere titel in pocketformaat kun je vaak vinden voor €9,99. Haar essays, gebundeld in boeken zoals Is er hoop?, zitten rond de €14,99. De duurste versies zijn de literaire hardcovers, die soms €20,00 of meer kunnen kosten, vooral als ze net uit zijn.
Voor de echte liefhebber zijn er ook verzamelbundels, die vaak rond de €25,00 liggen. Er zijn eigenlijk geen 'modellen' bij boeken, maar je kunt wel kiezen voor een bepaalde leesvorm. De meeste mensen kopen een fysiek boek. Lekker ouderwets, de geur van het papier, bladzijdes omslaan.
Een andere optie is het e-book. Die is vaak iets goedkoper, meestal rond de €9,99.
Je hebt het meteen en het past in je broekzak. De derde optie is de luisterboekversie.
"Ik ben niet bang voor de dood. Ik ben bang voor de eenzaamheid." - Uit 'De wetten'
Ideaal als je aan het reizen bent of wilt ontspannen zonder te lezen. Deze kosten vaak hetzelfde als een e-book of zitten in een abonnement. Als je een boek van Palmen cadeau geeft, is een paperback een veilige en fijne keuze.
Het voelt als een 'echt' cadeau. Een mooi ingepakt boek van €13,99 met een persoonlijke boodschap erin is vaak meer waard dan een duurder, praktisch cadeau.
Haar boeken zijn namelijk niet zomaar een verhaal; ze zijn een uitnodiging om te praten en na te denken. En dat is een prachtig cadeau om te geven.
Praktische tips voor het lezen van Connie Palmen
Ben je klaar om te beginnen? Hier zijn een paar tips om het meeste uit haar boeken te halen. Ze schrijft makkelijk, maar het is geen 'snelle' literatuur.
Het is een beetje zoals koken: je moet de smaken de tijd geven om zich te ontwikkelen.
- Begin met 'De wetnen'. Dit is haar bekendste en meest toegankelijke werk. Als dit je bevalt, weet je zeker dat je meer wilt.
- Lees met een potlood. Onderstreep mooie zinnen of vragen die je hebt. Haar boeken lenen zich perfect voor een actieve leeservaring.
- Neem de tijd. Het is geen boek dat je in één dag uitleest. Geniet van de sfeer en de gesprekken. Het is een boek om in te verdwalen.
- Praat erover. De onderwerpen van Palmen zijn perfect voor een goed gesprek. Lees een hoofdstuk en bespreek het daarna met je partner of een vriend. Je zult versteld staan van elkaars inzichten.
Neem de tijd, lees een hoofdstuk en denk er even over na. Je zult zien dat de personages en hun ideeën blijven hangen.
Connie Palmen is een schrijver die je niet alleen leest, maar die je beleeft. Ze is de gids die je meeneemt op een reis door je eigen gedachten. Dus, pak een boek, schenk een kopje koffie in en begin een gesprek met Connie. Je zult er geen spijt van krijgen.